Współczesne teorie poznania – określane skrótem 4E cognition – zmieniły sposób, w jaki rozumiemy człowieka. Zakładają, że umysł jest ucieleśniony (embodied), osadzony w środowisku (embedded), tworzy się w działaniu (enactive) i może się rozszerzać poza jednostkę (extended). Te cztery perspektywy wywierają głęboki wpływ na myślenie o psychoterapii, przesuwając akcent z…
James J. Gibson, amerykański psycholog z Uniwersytetu Cornella, już w połowie XX wieku odrzucił klasyczne ujęcie percepcji jako biernego odbioru bodźców. W jego ekologicznej teorii percepcji człowiek nie „przetwarza” informacji o świecie, lecz bezpośrednio dostrzega możliwości działania, jakie oferuje otoczenie – tzw. affordances. Świat nie jest zbiorem danych, lecz środowiskiem…
Przez większą część historii zachodniego myślenia o człowieku dominowała logika normy. Społeczeństwa budowały swoje systemy wartości, prawa, edukację i medycynę wokół pojęcia tego, co „normalne”. Odstępstwo od wzorca było traktowane jako błąd, choroba lub problem wymagający naprawy. W efekcie powstał świat oparty na ocenie, porównaniu i wykluczeniu, w którym eksperci…
Istota poznania naukowego Poznanie naukowe to uporządkowany, krytyczny i systematyczny proces dochodzenia do wiedzy o rzeczywistości. Jego celem jest nie tylko opis zjawisk, ale także ich wyjaśnienie i przewidywanie. Wiedza naukowa różni się od potocznej tym, że jest uprawomocniona metodologicznie – powstaje według określonych zasad i podlega weryfikacji empirycznej. Zasady…
Mózg jak instrument: fale mózgowe i sztuka strojenia umysłu Wprowadzenie Można wyobrazić sobie mózg jak orkiestrę. Każdy neuron to pojedynczy instrument, a fale mózgowe – wspólny rytm i tempo. Gdy wszystkie sekcje grają zgodnie, powstaje muzyka spójnego działania: czuwanie, sen, marzenia czy pełne skupienie. Jeśli jednak jedna sekcja wybije się…
ADHD i autyzm należą do grupy zaburzeń neurorozwojowych. Współczesne rozumienie opiera się na pojęciu spektrum neuroróżnorodności. Zakłada ono, że różne struktury i rytmy pracy mózgu tworzą szeroki zakres sposobów odczuwania, myślenia i reagowania. Spektrum obejmuje zarówno warianty mieszczące się w normie, jak i takie, które prowadzą do utrwalonych trudności i…
1. Objawy emocjonalne i psychiczne: długotrwały smutek, przygnębienie, utrata zainteresowań lęk, napięcie, natrętne myśli lub rytuały nagłe lub silne wahania nastroju poczucie pustki, bezsensu, braku celu utrwalone poczucie winy, wstydu lub niskiej wartości trudności w odczuwaniu emocji lub w ich rozumieniu napady złości, agresji, drażliwość 2. Objawy somatyczne bez wyraźnej…
Istota profesjonalizmu Profesjonalizm w psychoterapii oznacza zgodne ze standardami wykonywanie zawodu, który łączy elementy nauki, etyki i relacji interpersonalnej. Nie polega na „pomaganiu z serca”, lecz na świadomym, metodycznym działaniu w granicach kompetencji. Profesjonalizm wyznacza dystans wobec prywatnych przekonań, emocji i celów terapeuty, chroniąc proces przed zniekształceniem. Składniki profesjonalizmu Zasady…
1. Definicja i istota psychoterapii Psychoterapia to profesjonalna metoda pomocy psychologicznej i leczenia zaburzeń psychicznych. Jest systematycznym procesem, który prowadzi do zmian w sposobie przeżywania, myślenia, reagowania i budowania relacji. Zmiany te umożliwiają lepsze radzenie sobie z emocjami, poprawę funkcjonowania psychicznego i rozwój osobisty. Podstawą psychoterapii jest relacja terapeutyczna –…
