Nowe ramy opisu zjawisk psychicznych Psychopatologia i psychoterapia coraz częściej korzystają z nowych sposobów opisu zjawisk psychicznych. Trzy współczesne ramy – podejście sieciowe, transdiagnostyczne i procesowe – nie są szkołami terapii. To sposoby konceptualizacji, które porządkują wiedzę o tym, jak funkcjonują objawy, mechanizmy i procesy zmiany. Wszystkie trzy opisują zjawiska,…
Model sieciowy i podejście transdiagnostyczne powstały jako odpowiedź na ograniczenia tradycyjnego, kategorialnego ujmowania zaburzeń psychicznych. Oba kierunki podważają sztywność diagnoz i szukają sposobów bardziej adekwatnego opisu złożonych problemów psychologicznych. Różnią się punktem wyjścia: pierwszy koncentruje się na strukturze powiązań między objawami, drugi na procesach psychicznych wspólnych dla wielu zaburzeń. Połączenie…
Badania nad skutecznością psychoterapii i nad czynnikami leczącymi przeszły kilka wyraźnych etapów. 1. Początki: wątpliwości co do skuteczności W pierwszej połowie XX wieku opierano się głównie na opisach klinicznych. Przełomem był artykuł Hansa Eysencka z 1952 roku, w którym na podstawie dostępnych danych stwierdził, że psychoterapia nie poprawia wyników bardziej…
Podejście transdiagnostyczne powstało jako odpowiedź na problem sztywnych kategorii diagnostycznych. Zauważono, że wiele zaburzeń ma wspólne mechanizmy i że te mechanizmy decydują o przebiegu trudności bardziej niż sama nazwa diagnozy. Kierunek ten rozwija się od lat 90., głównie dzięki pracom Davida Barlowa i późniejszym inicjatywom badawczym, które zaczęły analizować procesy,…
Depresja jako sieć powiązanych objawów, które wzajemnie się uruchamiają i podtrzymują. Depresja jako sieć powiązanych objawów Model sieciowy zakłada, że depresja to nie ukryta choroba, ale układ powiązań między objawami. Objawy tworzą sieć: smutek, napięcie, bezsenność, zmęczenie, poczucie winy, myśli samokrytyczne, unikanie, spadek aktywności. Każdy z nich może wpływać na…
Kontekst powstania modelu sieciowego Model sieciowy pojawił się jako odpowiedź na rosnące niezadowolenie z podejścia kategorialnego, które traktowało objawy jako skutki jednej ukrytej choroby. Denny Borsboom, Angélique Cramer i zespół badawczy z Amsterdamu zwrócili uwagę, że w praktyce klinicznej objawy rzadko tworzą stabilne, jednolite zestawy. Różni pacjenci z tą samą…
Poniżej osiem czynników leczących: opis klasycznego i współczesnego rozumienia, kluczowe badania oraz sposób, w jaki proces przebiega w praktyce terapeutycznej. 1. Uczenie hamujące – tworzenie nowych ścieżek bezpieczeństwa Tradycyjnie: W modelu wygaszania lęku (Pavlov, Watson, Wolpe) zakładano, że powtarzana ekspozycja na bodziec prowadzi do stopniowego osłabienia reakcji lękowej. Im dłuższy…
Codzienny język pełny jest prostych rad: „prześpij się z tym”, „machnij ręką”, „zrób sobie przerwę”, „idź na spacer”. Brzmią banalnie, jak oczywistości, które „wszyscy wiedzą”. Współczesna nauka pokazuje jednak, że wiele z tych odruchowych sposobów radzenia sobie ma bardzo solidne, biologiczne i psychologiczne uzasadnienie. Skąd „trywialne” i „trivia”? Słowo „trywialny”…
Bardzo udany tekst i bliski, jasne – to rozważania warte dla psychoterapeutów, świadczące o tym, że kminimy, szukamy i niepokoimy się tym co oferujemy, zapewniając, że całkiem wiemy co robimy i dlaczego. Psychoterapia jako rzemiosło artystyczne
